خطای ۲۱ یکی از کدهای ارور رایج در بسیاری از سیستمهای کنترل آسانسور است که عمدتاً به مشکلات مربوط به عملکرد درب، به ویژه در زمان بسته شدن آن، اشاره دارد. با توجه به پیچیدگی های فنی آسانسور و خطرات دستکاری غیرحرفهای، همواره شرکت آسانسور افلاک مهر تاکید میکند که عیبیابی و رفع مشکلات جدی توسط تکنسین های مجرب و دارای صلاحیت انجام شود؛ چرا که ایمنی آسانسور در اولویت قرار دارد. در ادامه این مطلب به بررسی ارور ۲۱ در آسانسور، علل بوجود آمدن این خطا و همچنین نحوه رفع خطای ۲۱ آسانسور میپردازیم.
ارور ۲۱ آسانسور چیست
خطای ۲۱ در آسانسور، در اغلب تابلوفرمان ها، به ویژه در سیستم های رایج در ایران مانند تابلوفرمان آرمان فراز پیمان، به معنای “DOOR MOVE TIMEOUT” یا “زیادی زمان حرکت درب کابین” است. این خطا زمانی رخ میدهد که درب آسانسور (اعم از درب کابین یا درب طبقه) در مدت زمان تعیین شده توسط سیستم برای باز یا بسته شدن، موفق به اتمام حرکت خود نمی شود.
نشانه های بروز این خطا معمولاً شامل توقف آسانسور و عدم حرکت آن است. ممکن است درب آسانسور در وضعیت نیمه باز باقی بماند یا پس از تلاش برای بسته شدن، دوباره باز شود. در چنین شرایطی، نمایشگر تابلو فرمان کد ارور “۲۱” را نشان میدهد.
تفاوت ارور ۲۱ آسانسور در تابلو فرمان های مختلف
یک نکته بسیار مهم که باید در نظر گرفته شود این است که کد خطا ها در آسانسور کاملاً استاندارد و یکی نیستند و ممکن است بسته به تولیدکننده تابلو فرمان و نوع سیستم کنترل، معنای متفاوتی داشته باشند. این تفاوت در تعاریف میتواند منجر به سردرگمی و تشخیص نادرست شود.
« خرید آسانسور »
« نصب آسانسور »
به عنوان مثال، در برخی سیستمها، کد ۲۱ ممکن است به “Motor overheating” (گرم شدن بیش از حد موتور) اشاره داشته باشد. این تعریف با “مشکل درب” کاملاً متفاوت است و نیاز به عیبیابی متفاوتی دارد. علاوه بر این، در سیستم های دیگر، مانند برخی آسانسور های صنعتی یا لیفتراکی، “Error Code 21” میتواند به مشکلات ارتباطی یا بوت شدن سیستم، یا حتی مشکلات مربوط به پتانسیومتر شتاب اشاره کند که کاملاً بیارتباط با عملکرد درب آسانسور است. این موضوع نشان میدهد که یک کد یکسان میتواند در دستگاههای مختلف، معانی کاملاً متفاوتی داشته باشد.
علل بروز ارور ۲۱ آسانسور
خطای ۲۱ در آسانسور، که عمدتاً به طولانی شدن زمان حرکت درب اشاره دارد، میتواند ناشی از طیف وسیعی از مشکلات مکانیکی، الکتریکی، و سیستمی باشد. درک این علل زمینهای برای عیبیابی مؤثر ضروری است. این علل عبارت اند از:
گیر کردن لتههای درب کابین به کف
این یک مشکل مکانیکی رایج است که مانع از بسته شدن کامل درب میشود. در نتیجه، زمان بسته شدن طولانی شده و سیستم خطای ۲۱ را نمایش میدهد. این وضعیت اغلب ناشی از فرسودگی ریلها، غلتکها، یا تجمع آلودگی و زباله در مسیر حرکت درب است که اصطکاک را افزایش میدهد.
« خدمات تعمیر آسانسور : ۰۲۱۴۴۴۴۲۰۷۹ »
ضعیف شدن یا خرابی موتور درب
موتور درب ممکن است توان کافی برای باز و بسته کردن روان درب را نداشته باشد. این ضعف منجر به طولانی شدن زمان حرکت و بروز خطا میشود. ضعف موتور میتواند ناشی از فرسودگی داخلی، مشکل در سیمپیچها، یا خرابی خازنهای راهانداز باشد که نیروی لازم برای حرکت درب را تأمین نمیکنند.
مشکل در تنظیمات یا عملکرد کمان درب
کمان درب، که مسئول باز و بسته کردن لتهها است، در صورت ضعف یا تنظیم نبودن میتواند مانع از حرکت صحیح درب شود. تنظیمات نادرست میتواند باعث اصطکاک بیش از حد، عدم انتقال نیروی کافی به لتهها، یا حتی گیر کردن مکانیکی شود.
خرابی یا قطع بودن کنتاکت دوشاخه برق طبقات
این دوشاخه، که ارتباط بین تابلو فرمان و درب طبقه را برقرار میکند، در صورت عدم اتصال صحیح یا خرابی میتواند مانع از دریافت سیگنال بسته شدن درب توسط کنترلر شود. این مشکل میتواند ناشی از شل شدن اتصال، خوردگی کنتاکتها، یا شکستگی فیزیکی باشد.
قطع بودن سوئیچهای ایمنی (قارچی) ته چاه، بالا یا پایین
این سوئیچها بخش حیاتی از مدار ایمنی آسانسور هستند. اگر این سوئیچها قطع شوند یا به درستی عمل نکنند، سیستم ممکن است برای جلوگیری از حرکت، درب را در وضعیت مشخصی نگه دارد یا به دلیل عدم تکمیل مدار ایمنی، فرمان بسته شدن درب را اجرا نکند. این سوئیچها معمولاً در انتهای مسیر حرکت آسانسور قرار دارند و فعال شدن آنها نشاندهنده رسیدن به حد نهایی یا وجود مشکل ایمنی است.
مشکل در کنتاکت درب داخل کابین
اگر کنتاکت درب داخل کابین به درستی جا نرود یا خراب باشد، سیستم تصور میکند درب بسته نشده است، حتی اگر ظاهراً بسته باشد. این کنتاکتها سیگنال بسته شدن کامل درب کابین را به کنترلر ارسال میکنند و عدم ارسال صحیح این سیگنال، باعث طولانی شدن زمان بسته شدن و بروز خطا میشود.
مشکل در برد تغذیه تابلو فرمان (به ویژه برق ۲۴ ولت)
برد تغذیه مسئول تأمین برق ۲۴ ولت برای تجهیزات مختلف آسانسور از جمله مکانیزم درب است. خرابی این برد یا نوسانات ولتاژ میتواند مستقیماً بر عملکرد درب تأثیر بگذارد و منجر به خطای ۲۱ شود. نوسانات برق یا خرابی قطعات روی برد میتواند منجر به تغذیه ناکافی موتور درب یا سنسورها شود.
مشکل در مدار ایمنی (Safety Series)
خطای ۲۱ میتواند ناشی از مشکل در سری ایمنی آسانسور باشد که شامل تمام سوئیچها و کنتاکتورهای ایمنی است. اگر این مدار به درستی برقرار نباشد، آسانسور اجازه حرکت یا بسته شدن درب را نمیدهد. این مدار یک زنجیره سری است که هر گونه قطعی در آن منجر به توقف آسانسور و عدم اجازه برای عملکرد درب میشود.
خرابی برد ۰/۱ (در صورت وجود)
در برخی سیستمها، برد ۰/۱ مسئول پردازش سیگنالهای ورودی و خروجی مربوط به درب است که خرابی آن میتواند به خطای ۲۱ منجر شود. این برد به عنوان یک رابط بین سنسورها و کنترلر اصلی عمل میکند و نقص در آن، پردازش سیگنالهای درب را مختل میکند.
با توجه و موارد ذکر شده، ارتباط عمیقی بین اجزای ایمنی و منطق عملیاتی آسانسور، در بروز خطای ۲۱ مشهود است. عدم بسته شدن درب در زمان مقرر (که به عنوان خطای ۲۱ ظاهر میشود) اغلب نه فقط یک نقص مکانیکی یا الکتریکی، بلکه یک مکانیسم ایمنی نیز میباشد.
روش رفع ارور ۲۱ آسانسور
رفع خطا و ارور ۲۱ در آسانسور نیازمند یک رویکرد جامع میباشد که از بررسیهای اولیه شروع شده و در صورت لزوم به اقدامات تخصصیتر توسط تعمیر کار آسانسور مجرب میرسد.
اقدامات اولیه رفع کد خطا ۲۱
- بررسی ظاهری درب: اولین و سادهترین گام، اطمینان حاصل کردن از عدم وجود هرگونه مانع فیزیکی (مانند سنگ، زباله، یا اشیاء خارجی) در مسیر حرکت درب آسانسور است. این بررسی میتواند مشکل را بدون نیاز به ابزار خاصی حل کند.
- بررسی کنتاکتهای دوشاخه برق طبقات: در صورت امکان و با رعایت کامل ایمنی، از اتصال صحیح دوشاخههای برق طبقات اطمینان حاصل کنید. این کار باید با احتیاط فراوان و در صورت عدم وجود خطر برقگرفتگی انجام شود.
- ریست کردن آسانسور: در برخی موارد، اگر مشکل نرمافزاری یا موقتی باشد، ریست کردن تابلو فرمان آسانسور (با قطع و وصل برق اصلی) میتواند مشکل را برطرف کند. این عمل میتواند پارامترهای موقتی را پاک کرده و سیستم را به حالت اولیه بازگرداند. اما اگر مشکل پابرجا بود، حتماً باید از متخصص کمک گرفت.
بررسی و رفع مشکلات مکانیکی و الکتریکی
- چک و تقویت موتور درب: تکنسین باید موتور درب را از نظر قدرت و عملکرد بررسی کرده و در صورت نیاز آن را تقویت یا تعویض کند. این شامل بررسی سیمپیچها، خازنها، و اتصالات موتور برای اطمینان از تأمین نیروی کافی است.
- تنظیم یا باز کردن لتههای کابین: اگر لتهها به کف گیر کردهاند، باید تنظیم یا جدا شوند تا حرکت درب روان شود. این ممکن است شامل تمیز کردن ریلها، روغنکاری قطعات متحرک، یا تنظیم مجدد غلتکها برای کاهش اصطکاک باشد.
- بررسی و رفع قطعی سوئیچهای قارچی و ایمنی: تمام سوئیچهای قارچی (ته چاه، بالا، پایین) و سایر سوئیچهای ایمنی باید برای اطمینان از اتصال و عملکرد صحیح بررسی و هرگونه قطعی رفع شود. این بررسی شامل چک کردن سیمکشی و خود سوئیچها از نظر خرابی مکانیکی یا الکتریکی است.
- چک کردن فیوز ۱۱۰ ولت: سلامت فیوز ۱۱۰ ولت، که ممکن است بر عملکرد مدار درب تأثیر بگذارد، باید بررسی و در صورت خرابی تعویض شود. فیوزهای سوخته نشاندهنده یک مشکل الکتریکی عمیقتر هستند که نیاز به بررسی علت اصلی سوختگی دارد.
- بررسی کنتاکت درب داخل کابین: اطمینان از اتصال صحیح و عدم خرابی کنتاکت درب داخل کابین ضروری است. این کنتاکتها باید به طور کامل بسته شوند تا سیگنال “درب بسته” به کنترلر ارسال شود.
رفع مشکلات برد و منبع تغذیه مربوط به ارور۲۱
- بررسی برد تغذیه تابلو فرمان: تکنسین باید برد تغذیه، به ویژه بخش تأمین کننده برق ۲۴ ولت، را از نظر سلامت و عملکرد صحیح بررسی کند. این شامل اندازهگیری ولتاژهای خروجی و بررسی قطعات الکترونیکی روی برد است تا از تأمین ولتاژ پایدار اطمینان حاصل شود.
- بررسی مدار ایمنی: کل مدار ایمنی آسانسور برای یافتن هرگونه مشکل یا قطعی باید به دقت بررسی و رفع شود. این ممکن است شامل بررسی تمامی نقاط اتصال، رلهها، و سوئیچهای موجود در زنجیره ایمنی باشد.
- چک کردن سیمکشی و ورودیهای درایو و تابلو فرمان: هرگونه مشکل در سیمکشی یا عدم دریافت فرمان توسط درایو باید بررسی و اصلاح شود. این شامل بررسی پیوستگی سیمها، اتصالات شل، و تداخلات الکترومغناطیسی است که میتواند سیگنالهای کنترلی را مختل کند.
- تعمیر یا تعویض برد ۰/۱: در صورت تشخیص خرابی برد ۰/۱، تعمیر یا تعویض آن ضروری است. خرابی این برد میتواند منجر به عدم پردازش صحیح سیگنالهای مربوط به درب شود.
جدول علل و نحوه رفع ارور ۲۱ آسانسور
| علت خطا | شرح دقیق علت | راهحل پیشنهادی | نیاز به متخصص |
| گیر کردن لتههای درب | لتههای کابین به کف گیر کردهاند | بررسی و باز کردن لتهها | خیر (با احتیاط) |
| ضعف موتور درب | موتور درب توان کافی ندارد | چک و تقویت موتور | بله |
| قطع کنتاکت دوشاخه برق طبقات | دوشاخه برق طبقه متصل نیست | بررسی و اتصال مجدد | خیر (با احتیاط) |
| قطع سوئیچهای قارچی | سوئیچهای ایمنی ته چاه/بالا/پایین قطع شدهاند | بررسی و رفع قطعی سوئیچها | بله |
| مشکل در برد تغذیه | برد ۲۴ ولت تابلو فرمان مشکل دارد | بررسی و تعمیر/تعویض برد تغذیه | بله |
| مشکل در مدار ایمنی | مدار ایمنی آسانسور فعال یا قطع شده است | بررسی و رفع مشکل مدار ایمنی | بله |
| مشکل در کنتاکت درب داخل کابین | کنتاکت درب کابین به درستی عمل نمیکند | بررسی و تنظیم/تعویض کنتاکت | بله |
| خرابی فیوز ۱۱۰ ولت | فیوز تغذیه ۱۱۰ ولت خراب است | بررسی و تعویض فیوز | بله |
| مشکل در سیمکشی | سیمکشی درب یا درایو دچار مشکل است | بررسی و اصلاح سیمکشی | بله |
| خرابی برد ۰/۱ | برد کنترل ۰/۱ خراب است | تعمیر یا تعویض برد | بله |
کلام آخر
خطای ۲۱ در آسانسور عمدتاً به معنای “طولانی شدن زمان بسته شدن درب” است و میتواند ناشی از مشکلات مکانیکی، الکتریکی، یا ایرادات در سیستم کنترل و ایمنی باشد. درک کد های خطای بوجود آمده در برندهای مختلف آسانسور، نیازمند رجوع به دفترچه راهنمای خاص هر آسانسور میباشد. سرویس و نگهداری آسانسور به طور منظم توسط متخصصین میتواند از بروز بسیاری از این خطاها جلوگیری کرده و عمر مفید آسانسور را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
